خبر آنلاين
    گروه خودرو ـ طي دو سه سال گذشته همواره «ايمني خودرو» عرصه اي براي رويارويي پليس و خودروسازان داخلي بوده و اختلاف نظر ميان اين دو، چالش هاي زيادي را به وجود آورده است.
    يک روز الزام به نصب ترمز ضدقفل، روز ديگر اجباري شدن نصب کيسه هوا (ايربگ) و اين روزها نيز کمربند ايمني عقب خودروها؛البته اين بار ماجرا کمي با ايربگ و ABS تفاوت دارد، زيرا فعلاقرار نيست شماره گذاري خودروهاي فاقد کمربند ايمني عقب متوقف شود و اين رانندگان هستند که در صورت نبستن کمربند عقب از سوي سرنشينان، جريمه خواهند شد. آن طور که راهور ناجا اعلام کرده، در صورتي که سرنشيان عقب خودروها کمربند ايمني را نبندند، راننده جريمه خواهد شد، خواه اين خودرو شخصي باشد و خواه تاکسي و آژانس و ...؛ البته خودروهايي هم که فاقد کمربند ايمني عقب هستند، تا اول پاييز امسال بايد به کمربند ايمني صندلي عقب مجهز شوند. حال مشکل اينجاست که بيشتر خودروهاي داخلي به چهار کمربند ايمني مجهز هستند، اما با ظرفيت پنج نفر تردد مي کنند. با اين حساب مالکان خودرو از هر قشري که باشند، سه راه بيشتر پيش رو ندارند. يا اينکه بايد تنها دو نفر را در صندلي عقب خود جا دهند يا نسبت به نصب کمربند ايمني براي نفر سوم اقدام کنند يا در نهايت هيچکدام از اين دو کار را انجام نداده و جريمه را به جان بخرند. اين در شرايطي است که راهکار دوم منطقي تر از اولي و سومي به نظر مي رسد، زيرا حذف يکي از سرنشينان عقب و جريمه شدن، هزينه ها و دردسرهاي خاص خود را دارند.
    با اين شرايط هيچ بعيد نيست عواقب الزامي شدن نصب کمربند ايمني سوم در صندلي عقب خودروها، به نوعي دامن خودروسازها را بگيرد، زيرا وقتي تقاضا براي اين ماجرا بالابرود، آنها نيز بايد جوابگوي نياز بازار باشند. از آن سو البته هيچ بعيد نيست چندي ديگر پليس اعلام کند که خودروهاي فاقد پنج کمربند ايمني (دو کمربند در جلو و سه کمربند در عقب) را شماره گذاري نخواهد کرد و در اين صورت، دقيقا مشابه داستان ايربگ و ترمز ضدقفل، بار ديگر تکرار مي شود. همچنين آن طور که خودروسازان اعلام کرده اند، خودروهاي سواري توليد داخل از لحاظ ساختاري، چهار نفره هستند و اگر قرار به نصب کمربند ايمني پنجم در آنها باشد، بايد تغييراتي را در قسمت سرنشينان عقب خودروها اعمال کرد. حال پرسش اينجاست که آيا از لحاظ فني مي توان قسمت عقب خودروهاي توليد داخل را به سه کمربند ايمني تجهيز کرد؟ آيا اصلاخودروهايي مانند پرايد که فضاي کوچک و محدودي دارند، قابليت نصب کمربند سوم را دارا هستند؟ از اينها گذشته، آيا خودروسازان به اين زودي ها حاضر به اجراي چنين طرحي خواهند شد؟
    
    
    نقش کمربند در ايمني
    اما پيش از آنکه به پاسخ پرسش هاي بالابپردازيم، بد نيست نگاهي به کمربند ايمني انداخته و ببينيم در دنيا چه برخوردي با اين مقوله ايمني کرده اند.
    از جنبه تاريخي، کمربند ايمني حدود پنجاه سال پيش در خودروها به کار گرفته شد و از آن زمان تا به امروز، توانسته ناجي خوبي براي جان سرنشينان در سوانح رانندگي باشد.
    به گفته کارشناسان، 75 درصد از افرادي که در پي سانحه رانندگي از خودرو به بيرون پرت مي شوند جان خود را از دست مي دهند، حال آنکه بستن کمربند ايمني از بروز چنين اتفاقي جلوگيري کرده و ايمني بيشتري متوجه سرنشينان مي کند. کارشناسان همچنين بر اين باورند که استفاده از کمربند ايمني در خودروها، خطر جراحت ها و آسيب ديدگي هاي بسيار سنگين و مرگبار را در تصادفات جاده اي به ميزان 50 درصد کاهش مي دهد.
    بر اساس آمار، ميزان استفاده از کمربند ايمني در کشورهاي دنيا متفاوت از يکديگر است، به نحوي که بالاترين ميزان به کارگيري کمربند ايمني را مي توان در کشورهاي صنعتي و مدرن جهان مشاهده کرد. بين 90 تا 99 درصد سرنشينان رديف جلو و بين 80 تا 89 درصد سرنشينان رديف عقب خودرو در اين کشورها از کمربند ايمني استفاده مي کنند.
    اگرچه در کشورهاي صنعتي جهان به کارگيري کمربند ايمني به موضوعي طبيعي تبديل شده، اما قطعا براي جا افتادن آن، اقدامات، برنامه ريزي و فرهنگ سازي زيادي صورت گرفته است.
    اين در شرايطي است که در کشورهايي مانند ايران، برخي از ترس جريمه شدن اقدام به بستن کمربند ايمني مي کنند و در حالت کلي، آنها علاقه و حتي اعتقادي به اين وسيله ايمني و شناخته شده در سطح دنيا ندارند.
    هرچند مدت ها از الزامي شدن نصب کمربند ايمني براي سرنشينان جلو خودروها مي گذرد و اين اقدام تاثير بسزايي در کاهش آسيب هاي جاني دارد، اما بنابر آمار، 30 درصد از قربانيان تصادف هاي جاده اي را سرنشينان عقب تشکيل مي دهند و به همين دليل استفاده از کمربندهاي ايمني در صندلي عقب نيز مي تواند تاثير بسياري در کاهش شمار قربانيان داشته باشد.
    البته در قانون جرائم رانندگي نيز بر اين موضوع تاکيد ويژه اي شده است، به نحوي که بستن کمربند ايمني براي رانندگان و سرنشينان انواع خودروهاي در حال حرکت در کليه راه ها اجباري است و با متخلفان برابر جريمه پيش بيني شده در جدول جرائم رانندگي برخورد خواهد شد. در همين راستا، چندي پيش رييس پليس راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي از الزامي بودن بستن كمربند ايمني براي سرنشينان عقب خودروها خبر داده و عنوان کرده که اين قانون اجباري است و روند اجراي آن از سوي پليس پيگيري خواهد شد.
    اسكندر مومني همچنين تاکيد کرده که قانون بستن كمربند ايمني براي سرنشينان عقب خودرو در دو مرحله اجرا خواهد شد. به گفته وي، در مرحله اول، كليه سرنشينان خودروهايي كه كمربند ايمني عقب دارند، از 10 ارديبهشت ماه امسال مكلف به استفاده از اين كمربند در جاده هاي كشور هستند. همچنين در مرحله دوم نيز خودروهاي توليدي جديد يا خودروهاي قديمي نيز كه فاقد كمربند عقب هستند، شش ماه مهلت دارند تا نسبت به نصب كمربند ايمني عقب اقدام كنند.
    طبق اين قانون تمامي سرنشينان خودرو موظف به بستن کمربند ايمني هستند. در مورد وسائل حمل و نقل عمومي مانند اتوبوس نيز بايد به تعداد صندلي ها، کمربند ايمني در آنها نصب شود. اين در شرايطي است که بيشتر خودروهاي سواري داخلي به طور معمول از چهار کمربند ايمني (دو کمربند در جلو و دو کمربند در عقب) بهره مي برند و مشکل اصلي، نصب کمربند سوم است. با توجه به آنکه بيشتر خودروهاي سواري توليد داخل در حالت معمول پنج نفر سرنشين دارند، بايد پرسيد در اين شرايط تکليف نفر وسط در صندلي عقب چيست؟
    به گفته کارشناسان، بيشتر خودروهاي داخلي داراي استاندارد چهار نفر سرنشين هستند و کمربند ايمني نصب شده روي آنها، بر اساس استاندارد بوده و براي نفر پنجم که در وسط رديف عقب مي نشيند، کمربند ايمني تعبيه نشده است. البته در تعداد محدودي از خودروهاي داخلي، کمربند سوم نيز در رديف عقب وجود دارد و بيشتر مخصوص کودکان است.
    
    
    شش ماه تا يک سال زمان مي خواهيم
    هرچند نصب کمربند ايمني سوم در رديف عقب خودروها باعث افزايش ايمني مي شود، اما به گفته کارشناسان، اجرايي شدن آن در صنعت خودرو کشور نيازمند شش ماه تا يک سال زمان است. مدير اجرا و نظارت بر اخذ استانداردهاي ايران خودرو، در اين مورد مي گويد: خودروسازان بر اساس ظرفيت تاييد شده خودرو از سوي راهور ناجا، اقدام به نصب کمربند ايمني مي کنند و چون غالب ظرفيت ها در ايران چهار نفر است، همين تعداد کمربند روي خودروها نصب مي شود. کيوان وزيري تاکيد مي کند: اگر قرار باشد کمربند ايمني پنجم نيز در خودروها نصب شود، اين کار حتما بايد با رعايت استانداردها و نکات ايمني صورت گيرد. به گفته وي، براي عملي شدن چنين طرحي، بين شش ماه تا يک سال زمان نياز است.
    
    
    جريمه مي کنيم
    گفته هاي وزيري در شرايطي است که فرمانده پليس راه كشور نيز در گفت وگو با خبرنگار ما در اين مورد مي گويد: تمامي سرنشينان خودرو هايي كه مجهز به كمربند عقب هستند، بايد هنگام تردد در تمامي جاده هاي برون شهري، کمربند خود را ببندند.
    محمدرضا مهماندار با اشاره به اينكه ممكن است خودرو هاي مدل هاي قديمي، فاقد کمربند ايمني عقب باشند، تاکيد کرد: بر اساس تصميمات اتخاذ شده، مالکان اين خودروها مهلت دارند تا اول مهر ماه سال جاري نسبت به مجهز كردن خودرو هاي خود به كمربند ايمني براي سرنشينان عقب اقدام كنند.
    وي مي افزايد: کمربند ايمني در واقع با هدف حفظ سلامت سرنشينان اجباري شده و قانون هيچ استثنايي در اين مورد قائل نيست و به همين دليل، خودروها بايد به اندازه ظرفيت خود، کمربند ايمني داشته باشند.
    مهماندار در پاسخ به اين پرسش که تکليف خودروهايي که ظرفيت چهار سرنشين دارند ولي پنج سرنشين سوار مي کنند، چيست نيز مي گويد: پس از آنکه بررسي هاي لازم از سوي موسسه استاندارد، وزارت صنايع و راهور ناجا انجام شود، آنها نيز بايد به کمربند ايمني عقب مجهز شوند.
    وي با تاکيد بر اينکه در تصادف هاي جاده اي سرنشينان عقب آسيب بيشتري مي بينند، مي افزايد: در سال گذشته بيش از دو هزار نفر جان خود را به دليل نبستن کمربند ايمني از دست داده اند. اما معاون فني مهندسي ناجا نيز با تاييد اظهارات مهماندار، به خبرنگار ما مي گويد: راننده و سرنشينان کليه خودروهاي داراي کمربند ايمني در جاده هاي برون شهري ملزم به بستن کمربند در صندلي عقب هستند و در صورت عدم استفاده از آن توسط ماموران راهنمايي و رانندگي برابر مقررات با آنان رفتار خواهد شد. جهانگيري تاکيد مي کند: تجهيز صندلي عقب خودروها به سه کمربند ايمني، بايد از سوي موسسه استاندار تاييد و سپس بر اساس قانون در اين مورد عمل شود.
    
    
 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 2362 به تاريخ 28/2/90، صفحه 16 (خودرو)